Bảo vệ môi trường và cuộc chiến với nhiên liệu hoá thạch
 Là một cộng đồng, chúng ta có trách nhiệm #riseforclimate (đứng lên vì khí hậu) & giúp những giọng nói yêu cầu sự thay đổi được lắng nghe càng sớm càng tốt.

Cuộc khủng hoảng của các dự án nhiên liệu hoá thạch

Nhiên liệu hoá thạch từ thời kì Cách mạng Công nghiệp đã là một loại nhiên liệu được sử dụng rộng rãi trên khắp thế giới, nhưng đáng tiếc thay, nó đã lên tới mức lạm dụng. 56,5% điện trên toàn thế giới hiện giờ đang được sản xuất bằng nhiên liệu hoá thạch, và tình hình cũng không khác gì mấy ở Việt Nam, khi con số lên đến khoảng 58%. Cho dù tình hình là như vậy, Chính phủ Việt Nam vẫn đang gây dựng nên một kế hoạch phát triển nhà máy điện, trong đó có dự kiến bảy dự án nhà máy nhiệt điện than được đăng kí vào năm 2017 và bắt đầu đi vào hoạt động vào khoảng năm 2021-2022. Đương nhiên, việc này sẽ khiến đầu tư trực tiếp nước ngoài vào các dự án này tăng gấp đôi giá trị hiện giờ.
Gia tăng số tiền đầu tư vào nhiệt điện than là để mở rộng thị trường. Nhìn chung, có ba đối tượng chính liên quan tới tất cả các dự án, bao gồm nhà đầu tư, chủ ngân hàng và nhà thầu EPC. Chính phủ đang kêu gọi các nguồn đầu tư cá nhân và ngoại quốc với mong muốn làm giảm đi gánh nặng lên ngân sách nhà nước.
Để giảm thiểu thiệt hại đối với môi trường & khí hậu, các nhà đầu tư được yêu cầu sử dụng các máy móc với công nghệ hiện đại đến mức tối đa. Tuy nhiên, các chuyên gia tin rằng mức cải thiện so với công nghệ Việt Nam hiện đang sử dụng không hề đáng là bao. Đúng vậy, lượng than dầu được sử dụng và chi phí hoạt động có thể giảm, tuy nhiên lượng khí thải CO2 được giảm thiểu không hề đủ để làm nên sự khác biệt rõ ràng khi mà chỉ cắt bớt đi được 7-9 phần trăm. Việc này chứng tỏ rằng Chính phủ vẫn chưa cố gắng hết sức để tạo nên những thay đổi tốt hơn, mặc dù đã cam kết làm rất nhiều và kí kết hàng tá các hiệp định ở các hội nghị như COP.
Trong khi đó, ở Việt Nam, khí thải đã vượt mức cho phép từ rất lâu, gấp khoảng 1,1-2,7 mức thông thường & sự giám sát cũng vô cùng lỏng lẻo. Dự án cuối cùng trong số bảy dự án mà chúng ta đang nhắc đến sẽ đẩy mạnh lượng khí ô nhiễm này gấp tới năm lần vào năm 2030, và như vậy có nghĩa là nước ta sẽ chịu nhiều thiệt hại về khí hậu và môi trường hơn rất nhiều, ví dụ như hiện tượng nước biển dâng gây nên việc ngập nước ở đồng bằng sông Cửu Long hoặc ô nhiễm không khí, vấn đề mà Việt Nam hiện nay đang xếp thứ 79 - thấp nhất trong nhóm giữa, mặc dù trên thực tế còn tệ hơn rất nhiều.
Tuy nhiên, cái giá của nhiên liệu hoá thạch không chỉ có vậy, mà còn gây nên thiệt hại về mặt kinh tế cho các vùng miền quá phụ thuộc vào nó, đặc biệt là những nơi nhập khẩu chúng. Hơn nữa, các máy phát điện sử dụng than đá sử dụng hệ thống làm mát một lần, loại hệ thống tiêu tốn rất nhiều nước. Từ đó sinh ra nguy cơ cháy nổ nếu không có đủ lượng nước hoặc khi nhiệt độ nước quá cao để làm mát động cơ máy.

Cánh cổng để cứu vớt tương lai Việt Nam - Nhiên liệu tái tạo

Theo Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc ở Việt Nam, “Việt Nam, một đất nước phải đối mặt với nhiều thiên tai liên quan tới biến đổi khí hậu, gặp nhiều khó khăn trong quá trình phát triển.
Là một quốc gia phụ thuộc rất nhiều vào nhiên liệu hoá thạch, loại năng lượng chiếm đến 58% trong các loại nhiên liệu sản xuất điện năng, Việt Nam cũng là một trong các nước bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi biến đổi khí hậu. Ở đồng bằng sông Cửu Long, một trong những khu vực bị ảnh hưởng nhất bởi hiện tượng này, khoảng 1,7 triệu người đã di cư trong suốt 10 năm qua, băng qua nhiều cánh đồng và con sông rộng lớn, nhưng chỉ có 700,000 cư dân tìm được chỗ cư trú.

Việc đồng bằng sông Cửu Long đang bên bờ vực bị xóa sổ là không hề tình cờ. Trong gần một thế kỷ qua, nhiệt độ trung bình trên toàn thế giới đang tăng vọt một cách chóng mặt và khác thường, gây nên hiện tượng băng tan ở Nam Cực và các vùng núi như Himalaya, núi Phú Sĩ, vùng Alps, Mont Blanc,... Từ đó, mực nước biển ngày một tăng, cuối cùng nuốt chửng các hòn đảo, đồng bằng sông và bãi biển gần nó.
Tình hình hiện giờ đang kêu gọi những ý tưởng, những giải pháp mới đến từ Việt Nam. Chúng ta không cần thêm than hay dầu mỏ được khai thác để sản xuất điện hay nấu những bữa cơm hàng ngày. Bây giờ là lúc chúng ta để năng lượng tái tạo thay thế.
Cho dù ý tưởng có hay như thế nào đi chăng nữa thì vẫn còn đi kèm nhiều khó khăn. Việt Nam có rất nhiều tiềm năng để phát triển năng lượng sạch, nhưng với chi phí cho công nghệ đắt đỏ, bao gồm máy móc, việc lắp ráp và bảo trì sẽ tốn rất nhiều ngân sách nhà nước. Nhưng sự biến đổi này là không thể tránh khỏi nếu chúng ta đang nhắm vào một thế giới lành mạnh hơn, vì vậy, trước tiên, chúng ta cần một số giải pháp tức thời cần được xem xét.
Thứ nhất, về mặt ngắn hạn, Chính phủ Việt Nam có thể khám phá một số loại năng lượng tái tạo rẻ như năng lượng mặt trời hay biogas, hai loại năng lượng đã có mặt khá rộng rãi ở Việt Nam một thời gian, trong khi các loại năng lượng khác phức tạp hơn như năng lượng gió được phát triển. Thêm nữa, cùng với sự chuyển hoá này, thông tin về năng lượng tái tạo cần được tuyên truyền rộng rãi cho nhân dân, về việc sử dụng loại năng lượng này không chỉ cứu lấy khí hậu chúng ta mà còn “cứu lấy” đồng tiền của nhiều hộ gia đình (VD: Xăng E5 rẻ hơn rất nhiều so với xăng ron 92 và cũng có lợi cho khí hậu hơn nhưng công suất cũng không hề thua kém).

Thứ hai, để đối phó với vấn đề tài chính, Việt Nam, là một đất nước đang phát triển, có thể xin hỗ trợ từ các nước phát triển với công nghệ tái tạo đủ tiên tiến để trở thành nguồn cung cấp điện lực chính của quốc gia, và các nước này bao gồm Thuỵ Điển, Nhật Bản, và nhiều nước khác. Một ví dụ thực tế đáng phân tích là nhà máy điện gió Phú Lạc, được hỗ trợ về mặt chi phí bởi CHLB Đức và Đan Mạch về mặt công nghệ, đã trở thành một trong những nhà máy điện gió lớn nhất Đông Nam Á. Tuy nhiên, nhà máy gặp nhiều khó khăn về việc thu hút các nhà đầu tư do các chính sách của nhà nước về giá điện nói chung, chủ yếu được áp dụng cho các nhà máy nhiệt điện than. Vì vậy, việc này liên kết với giải pháp tiếp theo, đó chính là yêu cầu Chính phủ xem xét lại và sửa đổi chính sách để hỗ trợ năng lượng tái tạo tốt hơn, giúp cho mô hình năng lượng này phát triển ngày một bền vững.
Năng lượng tái tạo đang ở trong tầm tay chúng ta. Khó khăn ở đây chính là việc Chính phủ hay EVN có xây dựng kế hoạch cho mô hình này thay vì mô hình nhiệt điện than hiện nay hay không. Tuy nhiên, là một cộng đồng, chúng ta có trách nhiệm #riseforclimate (đứng lên vì khí hậu) & giúp những giọng nói yêu cầu sự thay đổi được lắng nghe càng sớm càng tốt.
Thực hiện: Đỗ Quỳnh Ngọc

 

 

Tin mới nhất
Tin đã đăng
26
8/2018
Hà Nội: G8 số 96 Định Công, Phường Phương Liệt, Quận Thanh Xuân.
Điện thoại:04 3200 5656 - Fax: 04 3201 5656
Email: toasoan@vietnamtraveller.vn
TP HCM: Số 398 đường Trường Sa, Phường 2, Quận 3
Điện thoại:08 3600 6559 - 0907 505 012
Email: toasoan@vietnamtraveller.vn
Ghi rõ nguồn vietnamtraveller.vn khi phát hành lại thông tin từ website này.